ARTYKUŁ ORYGINALNY
Zabezpieczenie Armii Krajowej w żywność na czas powstania warszawskiego
Więcej
Ukryj
1
Wojskowa Akademia Techniczna, Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania, Instytut Organizacji i Zarządzania, Polska
A - Koncepcja i projekt badania; B - Gromadzenie i/lub zestawianie danych; C - Analiza i interpretacja danych; D - Napisanie artykułu; E - Krytyczne zrecenzowanie artykułu; F - Zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu
Data nadesłania: 05-10-2021
Data akceptacji: 31-12-2021
Data publikacji: 31-12-2021
Autor do korespondencji
Grzegorz Jakub Jasiński
Instytut Organizacji i Zarządzania Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania, Wojskowa Akademia Techniczna, Kaliskiego 2, 00-908, Warszawa, Polska
SLW 2021;55(2):121-136
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Literatura dotycząca Powstania Warszawskiego jest ogromna. Dotyczy ona różnych jego aspektów, począwszy od zagadnień strategiczno-operacyjnych, problemów politycznych, uwarunkowań wewnętrznych i międzynarodowych, analizy militarnych działań powstania, reakcji na powstanie, poprzez eksterminację ludności i powstańców, po zburzenie miasta. Mimo takiego bogactwa literatura powstańcza zawiera wiele luk i rozbieżności, wiele zagadnień czeka na bardziej obszerne zbadanie i opracowanie.
Wykorzystując materiały archiwalne, w tym dokumenty z archiwów w Nowym Jorku, Londynie, Freiburgu oraz Polsce, jak również istniejącą literaturę przedmiotu, autor przedstawia nieznane dotychczas kwestie związane z zabezpieczeniem oddziałów AK w żywność i wodę na czas Powstania Warszawskiego. Wskazuje na stan przygotowań i występujące problemy z zaopatrzeniem. Twierdzi także, iż zabezpieczenie Armii Krajowej w żywność na czas walki było niewystarczające, a przez to miało istotny wpływ na rozwój wydarzeń w Warszawie latem 1944 r.
W artykule autor dowodzi, że zaopatrzenie oddziałów powstańczych w żywność i wodę miało bardzo istotny wpływ nie tylko na morale, ale przede wszystkim możliwość prowadzenia działań zbrojnych w poszczególnych rejonach Warszawy przez powstańców. Wnikliwie opisuje brak przygotowania intendenckiego w okresie okupacji, jak również czynione próby uporania się z tym problemem w przed wybuchem walk przez kwatermistrza Okręgu Warszawa AK i wskazuje dlaczego nie mogły się w pełni powieść. Stan przygotowania obnażyły nie tylko pierwsze dni walk, ale przede wszystkim kolejne tygodnie zmagań w Warszawie. Dający się zauważyć chaos w kwestii zaopatrzenia miasta w żywność i wodę wynikał z wielu czynników, w tym przede wszystkim przyjęcia założenia o czasie trwania walk, jak również przygotowywania się do nich w warunkach okupacji, co skutkowało daleko posuniętą tajemnicą planowania i rozbieżnościami w wydawanych wytycznych między Komendą Główną AK a Okręgiem Warszawa AK.
REFERENCJE (23)
1.
Bericht über den Einsatz der Pioniere in Warschau (Raport na temat użycia wojsk saperskich w Warszawie). Bundesarchiv-Militararchiv Freiburg. ref. RH 46-764. p. 37–38.
2.
Chmielarz, A., (2014). Okręg Warszawa-Miasto. [in:] Komorowski K. (ed.). Warszawa walczy 1939–1945. Warsaw: Bellona.
3.
Chmielarz, A., Jasiński, G., (2011). Armia Krajowa 1939–1945, Warsaw: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej.
4.
Dołęga-Kamieński, T., (n.d./n.p.). Powstanie Warszawskie. Kwatermistrzostwo 1 VIII – 5 X 1944 r. Archiwum Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku. ref. 025/85.
5.
Drozdowski, M.M., (ed.). (1974). Ludność cywilna w Powstaniu Warszawskim, Warsaw: Państwowy Instytut Wydawniczy. vol. 1, part. 2, pp. 265–281.
6.
Fałkowski, (n.d./n.p.). Sprawozdanie Kwatermistrza 28 DP (1. Obwodu), Archiwum Studium Polski Podziemnej w Londynie. ref. B.I.25/22.
7.
Gajewski, M., (1979). Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warsaw: Państwowy Instytut Wydawniczy. p. 97.
8.
Gozdawa-Gołębiowski, J., (1992). Obszar Warszawski Armii Krajowej. Studium wojskowe. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
9.
Instrukcja zaopatrzenia dla kwatermistrza obwodu na okres powstania (1944). Centralne Archiwum Wojskowe. ref. IX.3.29.8, p. 193–197.
10.
Komorowski, K., (ed.). (2004). Operacja “Burza” i Powstanie Warszawskie 1944. Warsaw: Oficyna Wydawnicza RYTM.
11.
Kroll, B., (1985). Rada Główna Opiekuńcza 1939–1945. Warsaw: Książka i Wiedza.
12.
Kulesza, J., (2003). W murach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych (konspiracja i Powstanie Warszawskie). Warsaw: Akson historia. p. 67–68.
13.
Kurasiński, Z., (2016). Zabezpieczenie materiałowe wojsk na szczeblu taktycznym, Systemy Logistyczne Wojsk (44).Warsaw: Military University of Technology, pp. 2–3.
14.
Malinowski, K., (1983). Żołnierze łączności walczącej Warszawy. Warsaw: Instytut Wydawniczy PAX. pp. 167–191.
15.
Maliszewski, W., (1945). Organizacja kwatermistrzostwa i Kadry Obywatelskiej w VII Obwodzie Okręgu Warszawskiego w okresie Konspiracji i Powstania, Archiwum Studium Polski Podziemnej w Londynie, ref. B.I.17/69.
16.
Materiały mjr. Badacza (major Badacz’s Materials) (n.d./n.p.). Archiwum Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku. ref. 025/85.
17.
Mirecki, P., Christoforow, W., (ed). (2007). Powstanie Warszawskie 1944 w dokumentach z archiwów służb specjalnych, Warszawa–Moskwa, p. 587.
18.
Ney-Krwawicz, M., (1990). Komenda Główna Armii Krajowej 1939–1945. Warsaw: Instytut Wydawniczy PAX.
19.
Normy dziennej racji żołnierskiej (31 VII 1944). Centralne Archiwum Wojskowe. ref. IX.3.44.90. p. 3.
20.
Plan działania służb i zabezpieczenia walki (1944). Centralne Archiwum Wojskowe. ref. IX.3.42.1. p. 4-6.
21.
Raport sytuacyjny kwatermistrza Okręgu Warszawa AK dla komendanta Okręgu Warszawa AK z 15 IX 1944 o stanie zapasów żywności oraz planie aprowizacyjnym. na najbliższy okres. Centralne Archiwum Wojskowe. ref. IX.3.40.23. p. 57–58.
22.
Sprawozdanie Okręgowego Delegata Rządu na m.st. Warszawę (19 VIII 1944). Centralne Archiwum Wojskowe. ref. IX.3.48.35. p. 23-24.
23.
Utracka, K., (2012). Aprowizacja powstańczej warszawy. In: Krupecka, M., Żuławnik M. (ed.). Proch zamknięty w narodowej urnie. Warsaw: LTW.