ARTYKUŁ ORYGINALNY
Interes narodowy i racja stanu a polityka
(rozważania pojęciowe)
Więcej
Ukryj
1
Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu
A - Koncepcja i projekt badania; B - Gromadzenie i/lub zestawianie danych; C - Analiza i interpretacja danych; D - Napisanie artykułu; E - Krytyczne zrecenzowanie artykułu; F - Zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu
Data nadesłania: 01-07-2021
Data ostatniej rewizji: 19-07-2021
Data akceptacji: 20-07-2021
Data publikacji: 20-07-2021
Autor do korespondencji
Jakub Tuczapski
Wydział Logistyki i Transportu, Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu, Sołtysowicka 19B, 51-168, Wrocław, Polska
SLW 2021;54(1):77-87
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Pojęcia: interes narodowy, interes państwowy i racja stanu są obecnie dość często i nadmiernie używane na potrzeby tłumaczenia niepopularnych w społeczeństwie decyzji podejmowanych przez różne gremia polityczne, w imię partykularnych interesów. W artykule podjęto próbę wyjaśnienia przedmiotowych pojęć, wykazania ich wspólnych i różnych znaczeń oraz rozumienia w kontekście zapisów ustawy zasadniczej tj. Konstytucji RP. Wskazano, że we współczesnej rzeczywistości, podstawą planowania i realizacji polityki państwa we wszystkich obszarach jego funkcjonowania (zewnętrznych i wewnętrznych) są: interes narodowy i racja stanu, które powinny być nadrzędnym priorytetem rządzących. Doświadczenia minionych lat wskazują, że nie zawsze tak było i jest. Często interes narodowy i racja stanu są wykorzystywane do utrzymania władzy, eliminacji przeciwników politycznych, w imię realizacji partyjnych, nie zawsze narodowych celów. Zaprezentowane przykłady pojęć: interes narodowy, interes państwowy i racja stanu, pozwalają konstatować, że racja stanu to zasada kierowania się interesem państwa, zasada nadrzędna wobec wszystkich innych zasad i celów. Można więc uogólniając stwierdzić, że racja stanu jest nadrzędna wobec interesu narodowego/państwowego. Tym samym należy uznać, że racja stanu wymaga stawiania interesu narodowego/państwowego ponad interes obywateli, bowiem interes narodowy/państwowy to cele państwa w zasadniczych sektorach zewnętrznej i wewnętrznej działalności władzy czyli planowania i realizacji polityki zewnętrznej i wewnętrznej państwa. Tym samym interes narodowy/państwowy jest niejako elementem racji stanu. Natomiast uprawianie polityki to przywilej przywództwa politycznego, które to przywództwo nie powinno kierować się tylko swoimi partykularnymi, często partyjnymi w naszej rzeczywistości, interesami. Potrzebą współczesnej doby w uprawianiu polityki zgodnej z racją stanu, są nie improwizacja i naginanie rzeczywistości, a racjonalne planowanie wzmacniania pozycji międzynarodowej i potencjału państwa.
REFERENCJE (20)
3.
Bieleń, S., 2014. Rozumienie interesu narodowego, cz. I., [w:] Stosunki Międzynarodowe – International Relations, Nr 2, T. 50. [online]. Opublikowane dnia 21 października 2015. Dostępne pod adresem:
https://www.sprawynauki.edu.pl... [dostęp 24 maja 2021].
4.
Bieleń, S., 2015. Rozumienie interesu narodowego, cz. II, [w:] Stosunki Międzynarodowe – International Relations, Nr 12/15.
5.
Domański, H., 2004. Racja stanu a interesy narodu, Nauka, Nr 3, s. 7-25.
6.
Encyklopedia PWN, 2003. Warszawa: PWN.
7.
Herbut, R., Antoszkiewicz, A., 2004. Leksykon politologii, Wrocław: Ada 2.
8.
Kancelaria Sejmu, 1997. Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., Rozdział I, Artykuł 5, s. 2.
9.
Krukowski, J., 2004. Wstęp do nauki o państwie i prawie, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
10.
Kukułka, J., 2006. Zaspokajanie potrzeb i rozwiązywanie konfliktów w stosunkach międzynarodowych, [w:] E. Haliżak, R. Kuźniar (red.), 2006. Stosunki międzynarodowe. Geneza, struktura, dynamika, Warszawa: Uniwersytet Warszawski.
11.
Kuniński M., 2004. Państwo, [w:] B. Szlachta (red.), 2004. Słownik społeczny, Kraków: Wydawnictwo WAM.
12.
Łastawski, K., 2017. Racja stanu współczesnej polski [online]. Dostępne pod adresem: www.vistula.edu.pl/o-nas/aktualnosci-i-wydarzenia/wydarzenia/racja-stanu-wspolczesnej-polski, [dostęp 20 maja 2021].
13.
Machiavelli, N., 1984. Książę, tłumaczenie Cz. Nanke, Warszawa: Wydawnictwo Antyk.
14.
Malarczyk, J., 1985. Racja stanu w ujęciu Giovanniego Botero, [w:] J. Malarczyk (red.), 1985. Problemy teorii i filozofii prawa. Lublin: UMCS.
15.
Orzechowski, M., 1984. Polityka władza panowanie w teorii Maxa Webera, Warszawa: PWN.
16.
Rzegocki, A., 2008. Racja stanu a polska tradycja myślenia o polityce, Kraków: Ośrodek Myśli Politycznej.
18.
Szlachta, B. (red.), 2004. Słownik społeczny, Kraków: PWN.
19.
Toczek M., 2013. Polska racja stanu [online]. Dostępne pod adresem: www.klubinteligencjipolskiej.pl/2013/08/polska-racja-stanu/ [dostęp 20 maja 2021].
20.
Weber, M., 1998. Polityka jako zawód i powołanie, Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy.