Głębokie zmiany Sił Zbrojnych RP, związane przede wszystkim z procesem ich profesjonalizacji, dotyczą wielu obszarów funkcjonowania wojska. Niemniej jednak podstawą implementacji każdej zmiany jest żołnierz, który stanowi fundament armii. Co więcej, każdy z wstępujących w strukturę armii żołnierzy musi przejść etap adaptacji do nowego środowiska, który może okazać się kluczowym elementem, wpływającym na dalszą służbę, kształtującym jego postawę i sposób realizacji zadań. I chociaż w 2008 roku zniesiona została obowiązkowa służba zasadnicza i obecnie kandydaci są wyłącznie ochotnikami, to proces adaptacji jest niezmiennie ważnym etapem służby wojskowej, który – jak wskazuje literatura w tym obszarze - nie jest częstym przedmiotem naukowych rozważań. Dlatego przedstawione w niniejszym artykule dociekania są cenne nie tylko ze względu na tematykę, ale także na ich unikalność, wynikającą z zakresu badania, który obejmuje zarówno żołnierzy zasadniczej służby wojskowej jak i podchorążych, stanowiących - po zaniesieniu powszechnego poboru - jedno z głównych źródeł zasilania armii. Za cel badania przyjęto dokonanie oceny procesu adaptacji do służby wojskowej wśród nowo powołanych żołnierzy oraz porównanie zmian, jakie miały miejsce na przestrzeni 25 lat w odbiorze tego zagadnienia. Pozwoli to dociec (główny problem badawczy), czy rodzaj służby wojskowej (obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa versus dobrowolna zasadnicza służba wojskowa) zmienił postrzeganie tego trudnego okresu przez młodych ludzi, wkraczających w szeregi armii. W badaniu wykorzystano przede wszystkim metodę sondażu diagnostycznego, obserwację uczestniczącą, analizę, syntezę, wnioskowanie i porównanie. Otrzymane wyniki pokazały, że na przestrzeni ćwierć wieku problemy związane z adaptacją do służby wojskowej pozostały takie same pomimo, że kiedyś była to zawodowa służba wojskowa, a obecnie jest to dobrowolna służba wojskowa. Jednak zmieniło się podejście kadry zawodowej w stosunku do nowo powołanych żołnierzy. Ponadto powołanym dużo bardziej zależy na zdyscyplinowaniu, co wynika z faktu, że są w wojsku z własnej woli i od pierwszego dnia służby pobierają uposażenie.